Calcium sulfate dihydrate

แคลเซียมซัลเฟตไดไฮเดรท
ยิปซัม/เกลือจืด

CaSO4.2H2O

ธรรมชาติ

อุตสาหกรรม

ยิปซั่ม (เกลือจืด) Gypsum
ชื่อแร่ มาจากภาษากรีก เป็นชื่อของแร่โดยเฉพาะพวกแร่ที่เกี่ยวกับปูน (Calcined mineral)
ซาติน สปาร์ (Satin Spar) เป็นแร่ยิปซั่มชนิดหนึ่งที่มีเนื้อเป็นเสี้ยนๆ มีความวาวคล้ายใยไหม
อะลาบาสเตอร์ (Alabaster) เป็นแร่ยิปซั่มที่มีเนื้อเป็นมวลเมล็ดอัดแน่นกัน
ซิลิไนท์ (Selenite) เป็นแร่ยิปซั่มชนิดที่ไม่มีสี มีเนื้อเป็นแผ่นบางโปร่งใส (Transparent cleavage folia)
คุณสมบัติทางฟิสิกส์ รูปผลึกระบบโมโนคลินิก ผลึกมีลักษณะเป็นแท่งแบนปลายแหลมทั้งสองข้าง อาจเกิดเป็นรูปผลึกแฝดได้ มีรอยแยกแนวเรียบสามแนวต่างๆ กัน แต่ที่ชัดเจนมีแนวเดียว จึงทำให้แตกเป็นแผ่นๆ รอยแตกอีกแนวอาจเป็นรูปเว้าโค้งแบบก้นหอย หรือแตกแล้วมีลักษณะเป็นเสี้ยนๆ

ความ แข็ง 2 ค่าความถ่วงจำเพาะ 2.72 ความวาวคล้ายแก้ว หรือวาวคล้ายมุก คล้ายไหม ไม่มีสี หรือมีสีขาว เทา หรือมีสีเหลือง แดง น้ำตาล ปนหน่อยๆ เนื่องจากมีมลทินปะปน มีเนื้อโปร่งใสไปจนกระทั่งโปร่งแสง

คุณสมบัติทางเคมี สูตรเคมี CaSO4 2H2O มี CaO 32.6%, SO3 46.5%, H2O 26.9% หลอมตัวขั้นที่ 3 ละลายในกรดเกลือเจือจางร้อน

ลักษณะเด่น และวิธีการตรวจ อ่อน เล็บขูดเข้า มีรอยแยกแนวเรียบที่สมบูรณ์ 3 ทาง ละลายได้ในกรดเกลือเจือจางที่ร้อน ต่างกับแอนไฮไดรท์ ตรงที่มีน้ำ
การกำเนิด เกิดจากการตกตะกอนของน้ำทะเล เนื่องจากน้ำทะเลระเหยตัวออกไปจึงสะสมเป็นชั้นๆ เหมือนหินเกลือ อาจเกิดจากการแปรสภาพของแอนไฮไดรท์ โดยการดูดน้ำ ได้พบในบริเวณที่มีกิจกรรมจากภูเขาไฟ (Volcanic regions) โดยเฉพาะตรงบริเวณที่มีหินปูน ทำปฏิกิริยากับไอของกำมะถัน อาจพบเกิดเป็นกากแร่ในสายแร่โลหะ
แหล่ง
ในประเทศไทย พบที่ จ.พิจิตร นครสวรรค์ กาญจนบุรี สุราษฏร์ธานี และกระบี่
ต่างประเทศ ในสหรัฐอเมริกา มีแหล่งผลิตใหญ่ๆ หลายแห่ง เช่น นิวยอร์ก มิชิแกน ไอโอวา เท็กซัส เนวาดา และแคลิฟอร์เนีย พบเกิดสะสมตัวเป็นแหล่งใหญ่ในอะริโซนา และนิวเม็กซิโก ในลักษณะของ Wind-blown sand

ประโยชน์ ประโยชน์สำคัญใช้ในการทำปูนปลาสเตอร์ ทำ Wallboard กระเบื้องทำ Portland cement ใช้ในการทำปุ๋ยพืช ยิปซั่มชนิดซาติน สปาร์ และอะลาบาสเตอร์ นำมาตัดหรือแกะสลัก หรือขัดทำเป็นเครื่องประดับ แต่ไม่เป็นที่นิยมกันนัก เพราะมีเนื้ออ่อน คนไทยนิยมทำแป้งนวล ทำชอล์กเขียนกระดาน

แหล่งอ้างอิง

http://www.patchra.net/minerals/MinDesc/gypsum.php

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s